Tết Dương lịch - Nguồn gốc, ý nghĩa & phong tục cần biết

1. Tết Dương lịch là gì?

Chúng ta đều biết Dương lịch là cách tính ngày tháng dựa trên chuyển động của Mặt trời, cũng là loại lịch dùng chung cho nhiều nước trên thế giới, Việt Nam cũng dùng lịch này (loại lịch Gregory) trong cuộc sống hàng ngày và trong công việc, tuy Âm lịch (tính ngày tháng theo chu kì của Mặt trăng quay quanh Trái đất) vẫn còn được dùng trong các lễ hội, giỗ, Tết hay sự kiện văn hóa dân gian. Tết Dương lịch còn gọi là Tết Tây, là ngày đầu tiên hàng năm theo Dương lịch, một trong những ngày lễ quan trọng trong năm của rất nhiều nước trên thế giới.

2. Nguồn gốc Tết Dương lịch

Trước đây, không phải nước nào cũng đón năm mới vào ngày mồng Một tháng Một Dương lịch. Họ đón năm mới vào một ngày khác trong năm khi bắt đầu một vụ mùa hay một kỳ thu hoạch. Những quốc gia Cơ đốc giáo ở châu Âu lại chọn ngày đầu năm là ngày 25/3 - ngày Xuân phân cũng là ngày các Nguyên lão trúng cử bắt đầu nhận nhiệm vụ mới trong Viện Nguyên lão (Thượng viện) của Đế quốc La Mã. Ngày năm mới này đã được đa số chấp nhận (khoảng thời Trung cổ 1.100 - 1.400 năm TCN).

Theo bộ lịch thời bấy giờ, một năm chỉ có 10 tháng. Mãi sau này, khi Julius Caesar sửa đổi lại lịch, thiết lập một bộ lịch mới thì một năm mới có 12 tháng.

Đến năm 1582 khi Giáo hoàng Gregory XII nhậm chức, ông đã hợp nhất phương pháp tính lịch hiện đại để phân chia tháng năm một cách hợp lý và chính xác hơn. Theo đó, cứ bốn năm sẽ có một năm nhuận. Giáo hoàng sửa đổi và xác nhận ngày của năm mới là ngày Một tháng Một bất chấp mọi chống đối của các hiệp hội tín đồ Cơ đốc giáo. về sau, khi bộ lịch được phổ biến, các nước theo đạo Công giáo tiếp nhận ngày đầu năm mới trong lịch Gregorian sớm nhất. Người Tin lành (Bắc châu Âu), Hà Lan năm 1583; Scotland năm 1600; sau đó đến những nước theo đạo Tin Lành và Đức chấp nhận ngày đầu năm mới vào năm 1700, Nga năm 1725; Anh, Mỹ, Canada năm 1752 và Thụy Điển năm 1753.

Những nước phương Đông ảnh hưởng của nhiều tôn giáo như Hindus, đạo Lão, Phật giáo, Hồi giáo nhưng họ cũng dùng lịch giống Cơ đốc giáo. Nhật Bản chấp nhận ngày bắt đầu năm mới Dương lịch vào năm 1873 và Trung Quốc chấp nhận dùng lịch này năm 1912 (dùng song song với Âm lịch).

Nước Nga chấp nhận lịch này lần đầu tiên năm 1918 sau hủy bỏ rồi phục hồi vào năm 1924. Hiện nay, ngày Một tháng Một Tết Dương lịch theo Lịch Gregorian được hầu hết các nước trên thế giới sử dụng, kể cả Bulgaria, Cyprus, Ai Cập, Hy Lạp, Ba Lan, Romania, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ. Nhưng các nhà thờ Chính thống Đông Phương ở Grudia, derusalem, Nga và Serbia vẫn ăn tết vào ngày 14.1 (tức ngày Một tháng Một của lịch Julian Calendar).

Tại Việt Nam, việc sử dụng lịch Dương bắt đầu từ thời Pháp thuộc, khi đó lịch Tây bắt đầu được sử dụng, các công sở lúc đó được nghỉ ngày mùng Một tháng Một Dương lịch để tổ chức lễ hội đón năm mới.

3. Ý nghĩa và các hoạt động trong Tết Dương lịch

- Tết Dương lịch là thời điểm đánh dấu bắt đầu một năm mới, là thời gian của những niềm hân hoan và hy vọng mới. Cũng là thời điểm bắt đầu của công việc trong một năm. Mọi giao dịch mang tính quốc tế đều theo Dương lịch cho thống nhất và tiện lợi.

- Tết Dương lịch là ngày nghỉ đầu tiên trong năm. Vào ngày này, mọi người trong các cơ quan doanh nghiệp đều được nghỉ. Người ta gửi thiệp hoặc những lời chúc cho nhau mong một năm mới an bình, thịnh vượng.

- Tết Dương lịch cũng là một dịp để mọi người có thể đi chơi, thăm hỏi, gặp gỡ nhau hoặc tổ chức đi du lịch. Các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, giải trí cũng diễn ra sôi nổi. Chương trình bắn pháo hoa nghệ thuật cũng được tổ chức ở nhiều nơi trong cả nước.