Văn khấn Tết Trung nguyên (Ngày 15 tháng 7)

Dân gian cho rằng sống trên đời khó có ai vẹn toàn. Không tội này thì tội khác, chắc khi về cõi âm sẽ vướng phải ngục hình. Nhưng dù tội lỗi gì đi chăng nữa thì dịp rằm tháng 7 là ngày tết Trung Nguyên, còn gọi là lễ Vu Lan. Lễ Vu Lan là lễ của nhà Phật. Hàng năm đến ngày này, các chùa ở Việt Nam đều tổ chức lễ Vu Lan. Vu Lan, nói đủ là Vu Lan bồn có nghĩa là “khổ tột bực”, hoặc “bị treo ngược” (không được ăn uống, chịu hình phạt nặng nề nhất ở cõi âm theo quan niệm Phật giáo ở Ấn Độ), về sau chuyển nghĩa thành giải đạo huyền, tức là cởi trói cho người bị treo ngược, cũng có nghĩa là cứu vớt những người bị đau khổ. Ngày này mọi vong nhân ở cõi âm đều được tha. Do vậy trên trần gian mọi nhà đều làm cỗ cúng Gia tiên, đốt cả vàng mã hy vọng người chết sẽ nhận được để không bị rách rưới.

Ngoài việc cúng Gia tiên, một số gia đình còn bày cỗ chúng sinh ở ngoài sân để cúng các cô hồn, mà dân gian thường gọi là cúng cháo.

Tất cả đồ lễ dùng cho cúng cháo thường bày vào nong hoặc nia, mẹt, mâm tùy theo cỗ nhiều hay ít. Lễ vật thường có cháo hoa, cơm vắt, chuối, ổi, bánh, kẹo, ngô rang, xôi chè, bỏng... nhưng đều cắt nhỏ như để chia cho nhiều người. Ngoài ra còn có giấy tiền, quần áo nhỏ... Cúng cháo để bố' thí cho các vong hồn không nơi thờ cúng, những người chết đường, chết chợ, chết vì binh đao không ai hay biết, những cô nhi yểu vong không ai cúng giỗ... tục lệ này mang tính nhân đạo, phản ánh bản chất thương đồng loại của nhân dân, dân tộc Việt Nam ta.

Như trên đã nói, tết Trung nguyên còn gọi Vu Lan, liên quan đến việc cầu siêu cho vong linh của đạo Phật. Cho nên tết này một sổ gia đình hay lên chùa cầu siêu cho người đã khuất. Tuy vậy, vẫn cúng Gia tiên tại nhà, do vậy dùng bài văn tế:

Trung nguyên cáo tế Tổ tiên văn và tiếp theo đọc bài Trung nguyên tế tạ Tổ văn:

1. Văn khấn Trung nguyên cáo tế tiên tổ văn

Hôm nay là ngày... tháng... năm ...

Tín chủ con là…

Ngụ tại...

Kính lạy: Tổ hiệu... vị tiền viết,

Tư giả tiết giới Trung nguyên Y vu... (tại chùa hay đền gì ở đâu)

Kính thiết trai đàn, tụng kinh siêu độ

Ngưỡng kỳ chiếu giám , bái sám văn kinh.

Thứ đắc âm dương quân lợi, cung mông xuất xử giai hòa

Cẩn cáo.

Dịch nghĩa

Hôm nay là ngày... tháng... năm ......

Tín chủ con là... ở thôn... xã (phường)... huyện (thành phố)... tỉnh ..............

Kính lạy:....... (các vị tổ, ông bà)

Trước linh vị thưa rằng nhân tiết Trung nguyên

Tại nơi.......(chùa hay đền thiêng) kính đặt đàn chay tụng kinh siêu độ.

Ngửa xin soi xét, lạy đọc văn kinh

Mong cho âm dương lưỡng lợi, cầu sao mọi việc tốt lành.

Kính cẩn dâng lời

2. Văn khấn Trung nguyên tê tạ tổ văn

Mỹ hiệu... vị tiền viết lễ thời vi đại,

Phủ thì nhi bất thất thời

Thiện sự đương vi cử sự thứ vô phế sự.

Lễ do nghĩa khởi văn dĩ tình sinh.

Quyến duy:

Ngã tiên linh cập chư u linh

Sinh tiền đề đính thiện duyên quy y Phật giới.

Hữu quyên gia tư nhi truy nạp,

Ngưỡng kỳ hóa hậu dĩ siêu thàng

Quân tại chiêm y, đồ phân kim cổ

Quang âm thuấn tức, trần mộng minh mang

Lạc hoa vô phản thụ chi kỳ

Thệ thủy tuyệt quy nguyên chi hộ.

Cổ chi nhân tằng hữu phát tư thán dã

Tại ngã hậu chi nhân xu bồi thiện phả

Truy ức tiền công kỳ năng mạc nhiên vu hoài dã?

Tư trị Trung nguyên

Lễ tuần Phật giáo

Trai cung liêu thiết kiền cầu giải thoát vu tiền khiên,

Hợp tế nhất diên thứ biểu truy tư chi hảo sự.

U linh phảng phất, hữu nga đồng nhân

Cẩn cáo.

Dịch nghĩa

Kính lạy ..... (đọc mĩ hiệu của tổ, ông bà...)

Trước vì tiền thưa rằng lễ là việc lớn

Đúng vào dịp này việc lành đang làm không phải vô ích

Lễ do nghĩa xếp đặt, văn bởi tình mà sinh ra

Trộm nghĩ rằng:

Tiên linh nhà ta cùng chư vị Tổ tiên

Lúc sinh thời có nhân duyên tuân theo đạo Phật

Nên có phần đóng góp công đức vào chùa.

Ngóng trông về sau lúc qua đời,

Mọi sự nương nhờ xưa nay đã định.

Sáng cõi âm chốc lát, đẹp mộng trần mênh mang

Hoa rụng đâu có trở lại cây

Nước tắc khó tìm về nguồn cũ,

Đó là điều người xưa từng nói vậy.

Con cháu hậu sinh tìm điều tốt đẹp trong gia phả,

Tìm lại công đức tiền nhân để ghi tạc trong lòng.

Nay nhân tết Trung nguyên

Lễ theo như Phật giáo

Bày biện lễ chay cầu giải thoát oan khiên thuở trước. Lại cùng chiếu tế để tìm điều tốt đẹp cho đời sau.

Mong vong linh Tổ tiên soi xét giúp đỡ mọi người vậy.

Kính cẩn dâng lên!

3. Văn khấn chúng sinh

Nam mô A di đà Phật!

Nam mô A di đà Phật!

Nam mô A di đà Phật!

Kính lạy đức Đông trù tư mệnh Táo phủ Thần quân

Hỡi vong linh cô hồn phảng phất

Tiết Vu Lan xá tội gần xa

Âm cung cửa ngục mở ra

Vong linh không cửa không nhà bơ vơ

Chạnh lòng thương kẻ thất cơ

Ít nhiều bố thí gọi là đem tâm

Hỡi chúng sinh không mồ không mả

Hồn lang thang xó chợ đầu đường

Quanh năm đói rét cơ hàn

Không manh áo rách che làn gió may

Cô hồn phảng phất đó đây

Mau về tụ hội nhân ngày Trung nguyên

Dù rằng chết phải nỗi oan

Chết bởi nghiện hút, chết ham làm giàu

Chết tai nạn, chết ốm đau

Chết đâm, chết chém, đánh nhau vì tình

Chết bom đạn, chết đao binh

Chết bởi chó dại, sản sinh không thành

Thương ôi chết ở giữa dòng

Vong hồn trôi nổi biết rằng nơi đâu?

Trăm nghìn kiểu chết khác nhau

Giữa đường xe cộ biết đâu mà lường

Nay tín chủ thành tâm sắm biện

Cơm canh cùng cháo tẻ trầu cau

Tiền vàng quần áo các màu

Mau về tiếp nhận trước sau gọi là

Rồi dắt nhau về nơi âm giới

Phù hộ cho tín chủ bình yên

Hanh thông mọi việc làm ăn

Trẻ già trai gái thành tâm thỉnh cầu

Nam mô a di Đà Phật!

(vái 3 vái)